z pracy dyplomowej z turystyki

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody wymienia następujące formy ochrony przyrody:

Parki narodowe. Obejmują obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami

przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1.000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe. Park narodowy tworzy się w celu zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów. Są tworzone w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Parki narodowe finansowane są z budżetu centralnego.

Rezerwaty przyrody. Obejmują obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało

zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi. Uznanie za rezerwat przyrody następuje w drodze rozporządzenia wojewody.

Parki krajobrazowe. Obejmują obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. Utworzenie parku krajobrazowego lub powiększenie jego obszaru następuje w drodze rozporządzenia wojewody.

Obszary chronionego krajobrazu. Obejmują tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze rozporządzenia wojewody.

Stanowiska dokumentacyjne. Są to niewyodrębniające się na powierzchni lub możliwe do wyodrębnienia, ważne pod względem naukowym i dydaktycznym, miejsca występowania formacji geologicznych, nagromadzeń skamieniałości lub tworów mineralnych, jaskinie lub schroniska podskalne wraz z namuliskami oraz fragmenty eksploatowanych lub nieczynnych wyrobisk powierzchniowych i podziemnych. Stanowiskami dokumentacyjnymi mogą być także miejsca występowania kopalnych szczątków roślin lub zwierząt.

Użytki ekologiczne. Są to zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej – naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania.

Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. Są to fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe lub estetyczne.

Pomniki przyrody. Są to pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.

Na terenach niezabudowanych, jeżeli nie stanowi to zagrożenia dla ludzi lub mienia, drzewa stanowiące pomniki przyrody podlegają ochronie aż do ich samoistnego, całkowitego rozpadu. Minister właściwy do spraw środowiska może określić, w drodze rozporządzenia, kryteria uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody, kierując się potrzebą ochrony drzew i krzewów ze względu na ich wielkość, wiek, pokrój i znaczenie historyczne, a odnośnie tworów przyrody nieożywionej – ze względu na ich znaczenie naukowe, estetyczne i krajobrazowe.

Ustanowienie pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego następuje w drodze rozporządzenia wojewody albo uchwały rady gminy, jeżeli wojewoda nie ustanowił tych form ochrony przyrody.

Nową formą ochrony wymienioną w ustawie jest Obszar Natura 2000. Ta forma ochrony wymagana była prawem unijnym.

Obszary Natura 2000

Podstawą utworzenia sieci Obszar Natura 2000 w Polsce były dyrektywy Unii Europejskiej.

Siecią Natura 2000 objęty został cały teren Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Pada też ciągle wiele pytań: czy ta nowa forma ochrony przyrody ograniczy lub wręcz uniemożliwi ruch turystyczny na wielu obszarach Polski? Biorąc pod uwagę temat niniejszego opracowania tej formie ochrony przyrody poświęcę trochę uwagi.

Celem utworzenia sieci Natura 2000 jest zachowanie różnorodności biologicznej krajów Unii Europejskiej poprzez ochronę siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory na jej terytoriach.[1]

Sieć obszarów Natura 2000 obejmuje:

1) Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków. Obszary wyznaczone, zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej, do ochrony populacji dziko występujących ptaków jednego lub wielu gatunków, w którego granicach ptaki mają korzystne warunki bytowania w ciągu całego życia, w dowolnym jego okresie albo stadium rozwoju;

2) Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk. Obszary wyznaczone, zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej, w celu trwałej ochrony siedlisk przyrodniczych lub populacji zagrożonych wyginięciem gatunków roślin lub zwierząt lub w celu odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych lub właściwego stanu ochrony tych gatunków.

Obszar Natura 2000 może obejmować część lub całość obszarów i obiektów objętych innymi formami ochrony przyrody.

Zgodnie z postanowieniami Art.26.1 minister właściwy do spraw środowiska określa, w drodze rozporządzenia, typy siedlisk przyrodniczych oraz gatunki roślin i zwierząt, ze wskazaniem typów siedlisk przyrodniczych i gatunków o znaczeniu priorytetowym, wymagające ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000, a także kryteria i sposoby wyboru reprezentatywnej liczby i powierzchni siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin i siedlisk zwierząt do ochrony w formie obszarów Natura 2000, mając na uwadze zachowanie szczególnie cennych i zagrożonych składników różnorodności biologicznej.

Ustawa o ochronie przyrody w Art.29.1 stanowi że: „Dla obszaru Natura 2000 minister właściwy do spraw środowiska ustanawia, w drodze rozporządzenia, plan ochrony na okres 20 lat, uwzględniający ekologiczne właściwości siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony obszar ten został wyznaczony, wykorzystując, obejmujące obszar Natura 2000, plany ochrony ustanowione dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego oraz plany urządzenia lasu. Plan ochrony może być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt”.[2]

Projekt planu ochrony obszaru Natura 2000 sporządza sprawujący nadzór nad obszarem w terminie 5 lat od dnia wyznaczenia tego obszaru, w uzgodnieniu z właściwymi miejscowo radami gmin.

Plan ochrony obszaru Natura 2000 zawiera winien zawierać:

1) opis i ocenę istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków;

2) opis warunków zachowania lub przywrócenia właściwego stanu ochrony siedlisk i gatunków, o których mowa w ust. 1;

3) wykaz zadań ochronnych, z określeniem sposobu ich wykonywania, rodzaju, zakresu i lokalizacji, na okres stosowny do potrzeb;

4) określenie zakresu monitoringu przyrodniczego;

5) opis przebiegu granic obszaru Natura 2000.

Poniższy rysunek obrazuje podstawy prawne sieci Natura 2000.

Źródło: M.Makomaska-Juchiewicz, S.Tworek, (2003),Ekologiczna siec Natura 2000.Problem,czy szansa, Instytut Ochrony Przyrody PAN Kraków,s.10

Typowanie Obszarów Specjalnej Ochrony ( OSO) i Specjalnych Obszarów Ochrony (SOO) prowadzi każdy kraj członkowski UE według ustalonych kryteriów.

Rys. 2. Procedura wyznaczania obszarów do sieci Natura 2000

Żródło: M.Makomaska-Juchiewicz, S.Tworek, (2003),Ekologiczna siec Natura 2000.Problem,czy szansa, Instytut Ochrony Przyrody PAN Kraków,s.49

Już po ukazaniu się ustawy o ochronie przyrody wiele osób i instytucji zajmujących się turystyką wyrażało swoje obawy, co faktu kolejnych ograniczeń dla turystyki na terenie wytypowanych obszarów.

Jak twierdzą S.Tworek i G.Cierlik, „….miejsca i sposoby udostępniania obszarów Natura 2000 dla turystyki będą, podobnie jak to ma miejsce w przypadku parków narodowych czy krajobrazowych określone w planach ochrony. Tak, więc w przypadku parków krajobrazowych, rozwój turystyki na obszarach Natura 2000 powinien być zgodny z zasadami zrównoważonego rozwoju…”.[3]

Zdaniem autorów, rozwój turystyki na obszarach przyrodniczo cennych ma istotny wpływ na rozwój ekonomiczny lokalnej społeczności oraz ożywienia lokalnej gospodarki.

Dyrektywa unijna oraz ta zawarta w polskim ustawodawstwie, mówiąca o zrównoważonym rozwoju, dotyczy zarówno ochrony jak też gospodarczego wykorzystania tych obszarów dla celów turystycznych.[4]

Na obszarach tych preferowane będą wszelkie rodzaje ekoturystyki oraz agroturystyka, jako formy turystyki zrównoważonej.

Merytoryczne zapisy w planach ochrony obszarów Natura 2000, (zdaniem autorów) winny uwzględniać koncepcje turystycznego wykorzystania tych terenów, a precyzyjne zapisy chronić przed dowolnością interpretacji przepisów prawa i próbami ich omijania.[5]

W ustawie o ochronie przyrody z kwietnia 2004 r. znajdujmy dwa określenia, które do tej pory nie występowały w polskim ustawodawstwie dotyczącym ochrony przyrody. Są to pojęcia: ochrona ex situ – ochrona gatunków roślin, zwierząt i grzybów poza miejscem ich naturalnego występowania oraz ochronę skat, skamieniałości i minerałów w miejscach ich przechowywania oraz ochrona in situ – ochrona gatunków roślin, zwierząt i grzybów, a także elementów przyrody nieożywionej, w miejscach ich naturalnego występowania.[6]

---

[1] M.Makomaska-Juchiewicz, S.Tworek, (2003),Ekologiczna siec Natura 2000.Problem,czy szansa, Instytut Ochrony Przyrody PAN Kraków

[2] Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie….wyd.cyt. Art.29

[3] S.Tworek, G.Cierlik,(2003),Turystyka na obszarach Natura 2000, [w:] Ekologiczna sieć Natura 2000, wyd.cyt. s.165

[4] Tamże, s.166

[5] Tamże, s.167

[6] Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie….Art.5

Jeśli potrzebujesz pomocy w napisaniu pracy z zakresu ochrony środowiska, to polecamy serwis pisanie prac - prace z ekologii i innych kierunków pisane na (prawie) każdy temat.

kontynuacja pracy dyplomowej z sierpnia

W roku 2002 w krajach Unii Europejskiej wyprodukowano 2762 tys. toe biogazu [4]. W porównaniu z rokiem 2001 nastąpił wzrost o 9,8%. Jednak tylko część wytworzonego gazu jest przetwarzana na końcowe formy energii (energię elektryczną, cieplną, paliwo). Brak dochodowego rynku zbytu powoduje, że około połowa wyprodukowanego w Europie biogazu jest spalana w pochodni. Ma to na celu ograniczenie jego wpływu na efekt cieplarniany.

W produkcji biogazu przoduje Wielka Brytania [Tabela 14], gdzie sektor ten rozwinął się w wyniku polityki odstępowania od paliw kopalnych, np. dzięki programowi NFFO (Non Fossil Fuel Obligation). Silna jest również pozycja Niemiec, szybki przyrost wykazuje Francja i Hiszpania. Biorąc pod uwagę zaludnienie, największą ilość biogazu w przeliczeniu na 1000 mieszkańców produkują Wielka Brytania (16 toe), Szwecja (13 toe) i Dania (11,5 toe). Średnia w krajach UE to 7,4 toe/1000 mieszkańców [4].

Tabela 14. Produkcja biogazu w krajach Unii Europejskiej i w Polsce w latach 2001-2002 [4]

Lp.	Państwo	Produkcja w 2001 r. [tys. toe]	Produkcja w 2002 r. [tys. toe]	Zmiana [%]
1.	Wielka Brytania	904	952	5,2
2.	Niemcy	600	659	9,9
3.	Francja	196	310	58,5
4.	Hiszpania	134	168	25,2
5.	Włochy	153	155	1,2
6.	Holandia	161	134	-17,0
7.	Szwecja	112	115	2,5
8.	Dania	73	62	-14,5
9.	Austria	56	59	5,0
10.	Belgia	45	56	25,0
11.	Grecja	33	42	28,7
12.	Irlandia	28	28	0
13.	Finlandia	18	18	0
14.	Luksemburg	2	2	0
15.	Portugalia	1	2	100,0
Razem		2516	2762	9,8
Polska		57	62	8,0

Na terenie UE w 2002 roku istniało ponad 4000 obiektów wytwarzających biogaz [Tabela 15], w stosunku do roku 2000 nastąpił wzrost o około 7%.

Tabela 15. Przybliżone ilości obiektów produkujących biogaz w krajach UE [4]

Obiekty produkujące biogaz	Ilość
Zakłady fermentacji osadów ściekowych z oczyszczalni ścieków	1600-1700
Biogazownie rolnicze	1600-1700
Składowiska odpadów	ok. 450
Zakłady fermentacji odpadów przemysłowych	ok. 420
Zakłady fermentacji odpadów komunalnych	ok. 65
Zakłady wspólnej fermentacji odpadów	ok. 55

Średni wskaźnik wykorzystania biogazu w UE wynosi 37% (w Niemczech i Danii ponad 50%). Pozwoliło to na produkcję 1024 tys. toe energii (61,7% elektrycznej, 38,3% cieplnej) [Tabela 16].

Tabela 16. Produkcja energii elektrycznej i cieplnej z biogazu w krajach UE oraz Polsce [4]

Lp.	Państwo	Energia elektryczna [tys. toe]	Energia cieplna [tys. toe]	Razem [tys. toe]
1.	Niemcy	185	168	353
2.	Wielka Brytania	244	55	299
3.	Francja	35	59	94
4.	Holandia	24	34	58
5.	Włochy	52	0	52
6.	Hiszpania	33	11	44
7.	Dania	18	19	37
8.	Szwecja	2	24	26
9.	Austria	18	6	24
10.	Belgia	11	1	12
11.	Irlandia	6	3	9
12.	Finlandia	2	3	5
13.	Grecja	0	6	6
14.	Luksemburg	1	2	3
15.	Portugalia	1	1	2
Razem		632	392	1024
Polska		10,8	8,5	19,3

W ostatnich latach, szczególnie od 1996 roku nastąpił w Europie gwałtowny wzrost ilości odpadów unieszkodliwianych w obiektach fermentacji metanowej [Rysunek 19]. Przepustowość obiektów beztlenowego unieszkodliwiania odpadów w Europie stanowi około 5% całkowitej przepustowości kompostowni. Kraje, w których ten udział jest największy to: Szwajcaria (26,6%), Holandia (15,6%) i Belgia (11,9%) [18].

Rysunek 19. Przepustowość instalacji fermentacji metanowej odpadow komunalnych w Europie [50]

Potencjał wytwarzania biogazu dla krajów UE wynosi około 18 mln toe do roku 2020 [Tabela 17], największe możliwości posiada Francja, Niemcy i Wielka Brytania.

Lp.	Państwo	Potencjał produkcji biogazu do 2020 r. [tys. toe]
1.	Francja	3682
2.	Niemcy	3419
3.	Wielka Brytania	2271
4.	Włochy	1626
5.	Hiszpania	1578
6.	Holandia	1172
7.	Irlandia	1028
8.	Belgia	765
9.	Dania	765
10.	Austria	526
11.	Szwecja	383
12.	Portugalia	311
13.	Finlandia	263
14.	Grecja	167
15.	Luksemburg	31
Razem		17987

Konieczne jest dalsze udoskonalanie technologii fermentacji metanowej, aby mogły stać się one bardziej atrakcyjne i tym samym znajdować szerokie zastosowanie do unieszkodliwiania odpadów. Wymagane są przede wszystkim [46]:

• zwiększenie uzysku biogazu poprzez kontrolowane mieszanie różnych rodzajów odpadów, optymalizację zawartości suchej masy oraz metody przyspieszające przemianę trudno rozkładalnych związków we wsadzie;
• obniżenie kosztów inwestycyjnych, min. poprzez stosowanie obiektów modułowych przy użyciu standardowych części;
• obniżenie kosztów eksploatacyjnych poprzez automatyzację, zmniejszenie awaryjności i poprawę niezawodności instalacji;
• wypracowanie standardów biogazu umożliwiających jego dodawanie do sieci dystrybucji i użytkowania gazu ziemnego.

Firmy europejskie są światowymi liderami technologii prowadzenia fermentacji metanowej, jednak by mogły one wejść na rynki krajów rozwijających się, wymagają obniżenia kosztów wyposażenia obiektów.

Jeśli potrzebujesz pomocy w napisaniu pracy z zakresu ochrony środowiska, to polecamy serwis pisanie prac - prace z ekologii i innych kierunków pisane na (prawie) każdy temat.

Woda jest czynnikiem występującym w przyrodzie jako roztwór chemiczny, nie pozostający w czystej postaci, lecz zawierający w sobie jednocześnie jony, gazy, związki organiczne jak również mikroorganizmy takie jak wirusy, grzyby, glony i bakterie. Chemiczne związki występujące w wodzie to najczęściej benzyna, pestycydy, detergenty, nawozy sztuczne, kwasy i roztwory zasadowe oraz oleje, smary i ropa. Wszystkie związki chemiczne dostające się do wody to niestety nieustająca działalność człowieka zarówno gospodarcza jak i przemysłowa, która ogromnie nadszarpuje zasoby czystej i zdatnej do picia dla człowieka wody. Wywodzą się one między innymi ze ścieków przemysłowych i gospodarczych, jak również z przedostawania się zanieczyszczeń przez grunt, na którym składowane są nawozy chemiczne stosowane w rolnictwie lub ogromnych wysypisk śmieci tworzonych przez człowieka.

Aby ochronić zasoby wodne naszego świata należy podjąć wszystkie możliwe środki zapobiegawcze oraz oczyszczające już skażoną wodę. Ochronę zasobów wodnych możemy podzielić na:

• ilościową ochronę wód;
• jakościową ochronę wód;
• czynną ochronę wód;
• oraz bierną ochronę wód.

Ilościowa ochrona wód sprowadza się do właściwej eksploatacji wody ze środowiska naturalnego w taki sposób, aby ilości wody wykorzystywanej do działalności człowieka była na bieżąco uzupełniana wodą wydobywaną z gruntu bądź pozyskiwaną w naturalny sposób czyli przez opady deszczu. Ilościowa ochrona wód powinna zatem być tak zaplanowana, aby na danym terenie nie wykorzystywano większej ilości wody, od naturalnych zasobów deszczowych określonego obszaru. Powinny zostać wyszczególnione tereny deficytowe, gdzie należy zadbać o wydobycie wód gruntowych i tworzenie zbiorników sztucznych, oraz nawadnianie suchych terenów glebowych, gdzie stosowana jest uprawa rolna. Jak również należy przeprowadzać niezmienną ewidencję pobierania wody z gruntu i badać jej stan jakościowy i ilościowy, tak aby oczyszczanie skażonych zbiorników i utylizacja wody zużywanej przez przemysł kopalniany odbywała się jak najszybciej.

Jakościowa ochrona wód ma związek ze stałym ich zabezpieczaniem przed wszelkimi zanieczyszczeniami i możliwymi skażeniami poprzez działalność człowieka oraz zapobieganie takim skażeniom w wodach powierzchniowych. Profilaktyka zapobiegawcza polega na modernizacji ujęć wodnych znajdujących się na wsiach; wprowadzanie do gruntu ścieków uprzednio oczyszczonych z wszelkich zanieczyszczeń; wprowadzanie w dużych zakładach przemysłowych oraz małych gospodarstwach domowych kominów wraz z filtrami wchłaniającymi trujące związki chemiczne; wyznaczanie bezpiecznych miejsc na śmietniki i wysypiska śmieci, gdzie wody podziemne są osłonięte specjalnymi warstwami wodoszczelnymi; stosowanie w rolnictwie naturalnych środków nawożących lub takich, które szybko się rozłożą w glebie i nie przyniosą szkód dla zbiorników wodnych.

Czynna ochrona wód polega głównie na zastosowaniu środków technicznych w stałym zabezpieczaniu wód przed zanieczyszczeniami. Takimi środkami technicznymi są: usuwanie epicentrum zagrożenia; utylizacja bądź oczyszczanie wód gruntowych; oraz stosowanie wszelakich zapleczy izolacyjnych, które wcześniej wykryją i odizolują zagrożone wody od trujących związków chemicznych.

Istnieje również takie pojęcie jak bierna ochrona wód, która polega na wprowadzaniu na określonych terenach stref ochronnych, gdzie odgórnie są nałożone zakazy i nakazy w stosowaniu wszelkich związków chemicznych do prowadzenia gospodarki rolnej bądź jakiejś gałęzi przemysłu. Są to tak zwane obszary przyrody chronionej, gdzie nie wolno w żaden sposób ingerować w rozwój przyrody, chyba że ingerencja ta dotyczy usunięcia zanieczyszczeń wód na tych obszarach.

Niestety wraz ze wzrostem liczby ludności na Ziemi oraz stałym rozwojem gałęzi przemysłowych i rolnych w gospodarce jaką prowadzi człowiek, zapotrzebowanie na wodę wciąż wzrasta, a jej zasoby naturalne maleją. Musimy zatem postarać się, aby budowano jak najwięcej sztucznych zbiorników wodnych oraz najlepiej jak potrafimy dbać o czystość jeszcze istniejących wód, zarówno powierzchniowych jak i gruntowych, jak również oszczędzać naturalne zasoby wodne na świecie i użytkować je z rozwagą i odpowiedzialnością dla dobra własnego i ludzkości całego świata, która bez wody niestety nie przetrwa.

Woda jest jednym z najcenniejszych zasobów naturalnych na Ziemi, niezbędnym do życia wszystkich organizmów, produkcji żywności, przemysłu oraz funkcjonowania ekosystemów. Pomimo że około 71% powierzchni planety pokrywa woda, tylko niewielka jej część, szacowana na mniej niż 3%, stanowi wodę słodką, a większość tej wody zamknięta jest w lodowcach, glebach i podziemnych zbiornikach, co ogranicza jej bezpośrednią dostępność dla człowieka. Wraz ze wzrostem populacji, urbanizacją i rozwojem przemysłowym presja na zasoby wodne rośnie, a nieodpowiedzialne gospodarowanie nimi prowadzi do degradacji środowiska, niedoborów wody pitnej, konfliktów o jej dostępność oraz utraty bioróżnorodności. W związku z tym ochrona zasobów wodnych stała się jednym z kluczowych wyzwań XXI wieku, a jej znaczenie jest podkreślane zarówno przez organizacje międzynarodowe, jak i rządy poszczególnych państw.

Na poziomie globalnym ochrona zasobów wodnych realizowana jest w ramach szeregu konwencji, protokołów i strategii, które mają na celu zapewnienie zrównoważonego gospodarowania wodą oraz jej ochrony przed zanieczyszczeniami. Jednym z najważniejszych dokumentów jest Ramowa Dyrektywa Wodna Unii Europejskiej, mająca zastosowanie także w państwach spoza UE poprzez współpracę transgraniczną. W skali światowej działania te obejmują również wytyczne ONZ, Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i Programu Środowiskowego ONZ (UNEP). Ich celem jest nie tylko zapewnienie dostępu do czystej wody pitnej, ale także zachowanie funkcji ekosystemów wodnych, ochrona bioróżnorodności, zapobieganie powodziom i suszom oraz utrzymanie jakości wód powierzchniowych i podziemnych.

Jednym z głównych problemów związanych z ochroną wód jest zanieczyszczenie chemiczne i biologiczne. Wprowadzenie do wód substancji toksycznych pochodzących z przemysłu, rolnictwa i gospodarki komunalnej prowadzi do degradacji ekosystemów wodnych oraz ograniczenia dostępności wody pitnej. Pestycydy, nawozy sztuczne, metale ciężkie, detergenty i mikroplastiki są obecnie powszechnymi zagrożeniami, które wymagają skutecznych systemów oczyszczania ścieków, monitoringu jakości wód oraz wprowadzania norm dopuszczalnych stężeń substancji chemicznych. W odpowiedzi na te wyzwania wiele krajów rozwija zintegrowane systemy zarządzania wodą, obejmujące zarówno modernizację oczyszczalni, budowę systemów retencyjnych, jak i wprowadzanie zasad ograniczenia zanieczyszczeń u źródła.

Kolejnym istotnym aspektem ochrony zasobów wodnych jest racjonalne gospodarowanie wodą w rolnictwie i przemyśle. Rolnictwo, będące największym konsumentem wody na świecie, wymaga wdrażania technik oszczędzania wody, takich jak nawadnianie kroplowe, monitorowanie wilgotności gleby czy stosowanie roślin o niskich wymaganiach wodnych. Przemysł natomiast wprowadza technologie recyrkulacji wody i oczyszczania ścieków przemysłowych, aby ograniczyć negatywny wpływ na środowisko. Zrównoważone gospodarowanie wodą obejmuje również ochronę zasobów podziemnych poprzez regulacje dotyczące wydobycia wód gruntowych oraz ograniczanie skażenia akwenów i infiltracji substancji chemicznych do gleby.

Ochrona zasobów wodnych wymaga także zagospodarowania przestrzennego i ochrony ekosystemów naturalnych. Zachowanie mokradeł, lasów nadrzecznych, stref buforowych przy rzekach i jeziorach ma kluczowe znaczenie dla utrzymania jakości wód, naturalnej retencji oraz stabilizacji poziomu wód gruntowych. Obszary te filtrują zanieczyszczenia, chronią przed erozją, a także stanowią siedliska dla licznych gatunków roślin i zwierząt. Na świecie powstają programy ochrony obszarów wodno-błotnych, rewitalizacji rzek i odbudowy naturalnych korytarzy ekologicznych, które pozwalają na zachowanie równowagi hydrologicznej i ekologicznej.

Ważnym elementem jest również edukacja społeczeństwa i świadomość ekologiczna. Ochrona wód wymaga aktywnego udziału społeczności lokalnych w monitoringu, racjonalnym zużyciu wody, segregacji odpadów oraz ochronie cieków i źródeł wodnych. Wprowadzanie programów edukacyjnych, kampanii informacyjnych i projektów społecznych zwiększa świadomość zagrożeń i ułatwia wdrażanie zasad zrównoważonego korzystania z zasobów wodnych. Społeczny wymiar ochrony wód obejmuje również promowanie praktyk ograniczających zużycie wody w gospodarstwach domowych i przedsiębiorstwach, a także zachęcanie do stosowania przyjaznych środowisku technologii oczyszczania i retencji wód opadowych.

Na świecie szczególnym wyzwaniem w ochronie zasobów wodnych są regiony dotknięte niedoborem wody i zmianami klimatycznymi. Susze, kurczące się zbiorniki wodne i topniejące lodowce wpływają na dostępność wody pitnej, a ekstremalne zjawiska hydrologiczne, takie jak powodzie, mogą prowadzić do skażenia wód i utraty infrastruktury wodnej. W odpowiedzi rozwijane są systemy magazynowania wody, budowane zbiorniki retencyjne, wały przeciwpowodziowe, a także wdrażane technologie odzysku wody deszczowej i oczyszczania wody ściekowej na cele ponownego wykorzystania. Wiele państw prowadzi także międzynarodowe inicjatywy współpracy transgranicznej, aby efektywnie zarządzać wspólnymi zasobami wodnymi, np. w dorzeczach wielkich rzek, takich jak Nil, Dunaj czy Mekong.

Zasady ochrony zasobów wodnych są również ściśle związane z celami zrównoważonego rozwoju ONZ, w tym przede wszystkim z celem 6, który zakłada dostęp do wody i urządzeń sanitarnych dla wszystkich ludzi oraz zrównoważone zarządzanie zasobami wodnymi. Realizacja tego celu wymaga nie tylko inwestycji w infrastrukturę, ale także wdrażania technologii oczyszczania wody, ograniczania zanieczyszczeń, ochrony źródeł wodnych i edukacji społecznej. Ochrona wód jest także powiązana z innymi celami, takimi jak ochrona życia pod wodą, zmniejszenie ubóstwa i zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego.

Podsumowując, ochrona zasobów wodnych na świecie jest zadaniem złożonym, wymagającym integracji działań technologicznych, ekologicznych, prawnych i edukacyjnych. Kluczowe znaczenie mają działania prewencyjne, ograniczanie zanieczyszczeń u źródła, racjonalne gospodarowanie wodą w rolnictwie i przemyśle, ochrona ekosystemów naturalnych oraz współpraca międzynarodowa w zakresie zarządzania wodami transgranicznymi. Edukacja społeczna i promowanie świadomego korzystania z wody stanowią niezbędny element tych działań. Tylko kompleksowe podejście pozwala zapewnić bezpieczeństwo wodne, zachować funkcje ekologiczne ekosystemów wodnych i zaspokoić potrzeby przyszłych pokoleń.

Ochrona zasobów wodnych jest zatem fundamentem zrównoważonego rozwoju i integralnym elementem globalnej polityki ekologicznej. Zapewnienie dostępu do czystej wody, jej efektywne wykorzystanie oraz ograniczenie negatywnego wpływu działalności człowieka są niezbędne dla zachowania równowagi środowiskowej, zdrowia ludzi oraz funkcjonowania gospodarki w skali lokalnej i globalnej.

Jeśli potrzebujesz pomocy w napisaniu pracy z zakresu ochrony środowiska, to polecamy serwis pisanie prac - prace z ekologii i innych kierunków pisane na (prawie) każdy temat.

W tym artykule chciałbym przedstawić rodzaje zanieczyszczeń środowiska oraz ich przyczyny.

Pierwszym zanieczyszczeniem środowiska, które chciałbym zaprezentować jest zanieczyszczenie powietrza, znane chyba wszystkim, a wytworzone poprzez nadmierną emisję dwutlenku węgla i siarki do atmosfery. Równie znanym problemem jest zanieczyszczenie wody, które jest niebezpieczne zarówno dla zwierząt wodnych jak i dla ludzi którzy bez wody nie mogą żyć. Najbardziej znanym środkiem, który zanieczyszcza wodę są chyba pestycydy stosowane w rolnictwie. Glebę natomiast zanieczyszczamy przez stosowanie nawozów sztucznych, wyrzucanie odpadów przemysłowych jak i komunalnych.

Do rodzajów zanieczyszczeń środowiska zaliczamy również zanieczyszczenie hałasem zarówno wytwarzanym przez samochody jak i samoloty, takie zanieczyszczenie jest typowe dla miejskiego środowiska. Możemy również wyróżnić zanieczyszczenie krajobrazu spowodowane ingerencją człowieka w przyrodzie, na przykład hałdy. Rozróżniamy jeszcze jeden rodzaj zanieczyszczeń. Jest to skażenie promieniotwórcze, dotyczy zarówno gleby, wody i powietrza. Powstaje wówczas, gdy zostaje uwolnione promieniowanie radioaktywne, tak jak to ma miejsce po wybuchu bomby jądrowej czy awarii elektrowni atomowej.

Zanieczyszczenia powietrza

Powietrze jest szczególnie ważne dla każdego człowieka, ale również dla zwierząt oraz roślin. Bez oddychania człowiek może przeżyć tylko parę minut. Taka sama sytuacja dotyczy roślin i zwierząt.

Istnieją różne naturalne zjawiska w przyrodzie, które powodują bardziej zanieczyszczony stan powietrza. Zaliczyć do nich możemy: wybuchy wulkanów, burze piaskowe oraz pyłowe na pustyniach.

Jednak do zanieczyszczenia powietrza w znacznie większym stopniu przyczynia się sam człowiek. Takie działania jak chociażby: wypalanie traw, lasów, produkcja energii elektrycznej w elektrowniach cieplnych zdecydowanie nie są przyjazne dla środowiska, ponieważ poprzez to do atmosfery wprowadza się coraz więcej pyłów oraz gazów. Proces taki nazywamy emisją gazów.

Do kolejnych źródeł zanieczyszczeń zaliczyć możemy także samochody, których wciąż przybywa na drogach, a także systemy ogrzewcze. Zakłady przemysłowe w największych ilościach emitują dwutlenek siarki, powstający na skutek spalania zanieczyszczonego siarką paliwa, głównie węgla. Łączy się on w powietrzu z wodą, tworząc kwas siarkowy. Człowiek wdychając go uszkadza sobie układ oddechowy. Ponadto powstające w ten sposób kwaśne deszcze, także mają negatywny wpływ na środowisko, oraz zwierzęta.

Kolejnym problemem związanym z zanieczyszczeniem powietrza jest powstający smog nad miastami, który powstaje gdy występuje brak wiatru, a wilgotność powietrza jest wysoka. Smog jest to mieszanina pary wodnej i spalin. Podrażnia on drogi oddechowe.

Zanieczyszczenia powietrza mogą także ograniczać dopływ energii cieplnej do Ziemi.

Ludzie coraz bardziej zdają sobie sprawę z problemu jakim jest zanieczyszczenie powietrza. Starają się walczyć z tym zjawiskiem, chociażby poprzez zakładanie filtrów w elektrowniach cieplnych, zakładanie katalizatorów w samochodach. Powoduje to, iż gazy spalinowe wydostające się z kominów oraz rur wydechowych są dużo mniej szkodliwe dla naszego zdrowia.

Ciąg dalszy nastąpi…

Jeśli potrzebujesz pomocy w napisaniu pracy z zakresu ochrony środowiska, to polecamy serwis pisanie prac - prace z ekologii i innych kierunków pisane na (prawie) każdy temat.

W latach 2001-2002 nastąpił w Polsce wzrost produkcji biogazu o 8% (do 62000 toe) [4] i należy się spodziewać, że w najbliższych latach zwiększy się tempo tego przyrostu.

Zawarte w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami, a wynikające z Dyrektywy o składowiskach odpadów, zapisy zobowiązują do ograniczenia ilości odpadów ulegających biodegradacji kierowanych na składowiska. Docelowo dąży się, by w 2020 roku składować tylko 35% wagowych ilości bioodpadów wytworzonych w roku 1995. Oznacza to konieczność budowy nowych i rozwoju istniejących obiektów do biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych. Ich przepustowość w ciągu najbliższych 5 lat musi wzrosnąć 8-krotnie. Przewiduje się również wzrost zainteresowania beztlenowymi metodami unieszkodliwiania odpadów. Szczególnie zauważalne będzie to w przypadku większych miast lub związków gmin o zaludnieniu powyżej 100 tys. mieszkańców. Czynnikiem decydującym o wyborze technologii fermentacji beztlenowej może być konieczność uniknięcia uciążliwości odorowej lub ograniczony teren, przeznaczony na inwestycje gospodarki odpadami..

Dodatkową zachętę dla potencjalnych inwestorów może stanowić konieczność zwiększenia produkcji energii ze źródeł niekonwencjonalnych. Wymóg ten zawarty jest w Strategii Rozwoju Energetyki Odnawialnej. Zwłaszcza, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej [33] zakłady energetyczne mają obowiązek zakupu energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, w tym z zakładów produkcji biogazu.

Niewątpliwie dużo zależeć będzie od środków finansowych, jakie będą do dyspozycji, w poszczególnych jednostkach samorządowych. Obecnie mogą się one ubiegać o pomoc w pokryciu części kosztów inwestycji zarówno z funduszy polskich, jak i Unii Europejskiej. Instytucjami udzielającymi pożyczek i dotacji są:

• Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;
• Wojewódzkie, Powiatowe i Gminne Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;
• Fundacja Ekofundusz;
• Bank Ochrony Środowiska;
• Fundusz na Rzecz Globalnego Środowiska;
• Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (ERDF);
• Fundusz Spójności (Cohesion Fund);

Jedną z organizacji zajmujących się propagowaniem rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce jest założone przez Komisję Europejską w 1994 r. Europejskie Centrum Energii Odnawialnej (EC BREC). Ta instytucja naukowo- badawcza zaangażowana jest we wprowadzanie nowych technologii energetyki odnawialnej na polski rynek oraz zgodnie z decyzją Rady Ministrów odpowiada za wdrożenie polityki państwa w zakresie odnawialnych źródeł energii.

Według danych EC BREC w Polsce pracuje 32 biogazownie komunalne na osad ściekowy o łącznej mocy 61,5 MW [44]. Koszt produkcji energii w przypadku skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła (320 kWel i 540 kWterm) wynosił w 2000 r. 0,32 zł/kWh [12] i był mniejszy niż w przypadku elektrowni wiatrowej lub wodnej budowanej od podstaw. W przypadku zastosowania technologii fermentacji frakcji organicznej odpadów komunalnych koszty powinny być zbliżone do kosztów fermentacji osadów ściekowych, ze względu na duże podobieństwo technologii.

Jeśli potrzebujesz pomocy w napisaniu pracy z zakresu ochrony środowiska, to polecamy serwis pisanie prac - prace z ekologii i innych kierunków pisane na (prawie) każdy temat.

Nadrzędnym aktem prawnym regulującym gospodarkę odpadami w Polsce jest Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach [48], która definiuje odpady jako każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Do odpadów ulegających biodegradacji zalicza się te, które ulegają rozkładowi tlenowemu lub beztlenowemu przy udziale mikroorganizmów.

Ustawa wprowadza zasady gospodarowania odpadami, zgodnie z którymi powinno się w pierwszej kolejności zapobiegać ich powstawaniu. Te odpady, których powstaniu nie udało się zapobiec należy poddać odzyskowi, lub jeśli to niemożliwe – unieszkodliwianiu. Art. 10 ustawy zobowiązuje również do selektywnej zbiórki odpadów.

W części dotyczącej składowania i magazynowania odpadów ustawa nakłada obowiązek poddawania ich procesom przekształcenia fizycznego, chemicznego lub biologicznego oraz segregacji zanim trafią na składowisko. Ma to na celu ograniczenie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska, bądź też ograniczenie ilości lub objętości składowanych odpadów.

Ustawa o odpadach jest jednym z podstawowych aktów prawnych regulujących kwestie gospodarki odpadami w Polsce. Jej celem jest stworzenie spójnego systemu postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę środowiska, zdrowia ludzi oraz racjonalne wykorzystanie zasobów naturalnych. Ustawa implementuje przepisy unijne, w tym Ramową Dyrektywę w sprawie odpadów (2008/98/WE), dyrektywy dotyczące składowania odpadów i recyklingu oraz regulacje dotyczące gospodarki odpadami niebezpiecznymi i bioodpadami. Poprzez określenie obowiązków wytwórców, posiadaczy i odbiorców odpadów, ustawa tworzy ramy prawne dla całego systemu gospodarki odpadami w Polsce.

Jednym z kluczowych założeń ustawy o odpadach jest hierarchia postępowania z odpadami, która określa priorytety w ich gospodarowaniu. Na najwyższym poziomie znajduje się zapobieganie powstawaniu odpadów, następnie przygotowanie do ponownego użycia, recykling, odzysk energii, a na końcu składowanie. Hierarchia ta wyznacza ramy dla polityki gospodarki odpadami, promując działania zmierzające do minimalizacji ilości odpadów trafiających na składowiska i maksymalizacji odzysku surowców i energii. Podejście to jest zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju i gospodarki cyrkularnej, które zakładają, że odpady powinny być traktowane jako cenne surowce, a nie jedynie jako produkt uboczny działalności człowieka.

Ustawa precyzuje również obowiązki wytwórców i posiadaczy odpadów. Wytwórcy odpadów, zarówno komunalnych, jak i przemysłowych, zobowiązani są do prowadzenia ich właściwej ewidencji, selektywnej zbiórki oraz przekazywania odpadów wyłącznie uprawnionym odbiorcom posiadającym odpowiednie zezwolenia. Posiadacze odpadów muszą zapewnić, aby odpady nie były szkodliwe dla środowiska i były przetwarzane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wprowadzenie takich regulacji pozwala na kontrolę obiegu odpadów oraz minimalizację ryzyka zanieczyszczenia powietrza, gleby i wód.

Kolejnym ważnym elementem ustawy jest regulacja dotycząca odpadów niebezpiecznych. Ustawa określa, które odpady klasyfikowane są jako niebezpieczne, jakie procedury należy stosować przy ich zbiórce, transportowaniu, przetwarzaniu i składowaniu, a także jakie wymogi muszą spełniać instalacje gospodarowania odpadami niebezpiecznymi. Zasady te mają na celu ograniczenie ryzyka dla zdrowia ludzi i środowiska naturalnego oraz zapobieganie przypadkom skażenia chemicznego lub biologicznego. Odpady niebezpieczne podlegają szczegółowej ewidencji, a ich wytwórcy i posiadacze zobowiązani są do prowadzenia sprawozdawczości oraz stosowania środków zabezpieczających, takich jak specjalistyczne opakowania i oznakowania.

Ustawa reguluje także kwestię składowisk i przetwarzania odpadów. Wprowadzono wymóg uzyskania zezwoleń na prowadzenie składowisk oraz instalacji do przetwarzania odpadów, określając minimalne standardy techniczne, systemy monitoringu odcieków i gazów składowiskowych, procedury zamykania i rekultywacji obiektów. Działania te mają na celu zmniejszenie negatywnego wpływu składowisk na środowisko oraz zapewnienie bezpieczeństwa sanitarnego mieszkańcom terenów sąsiadujących z takimi instalacjami. W przypadku odpadów biodegradowalnych ustawa nakłada obowiązek ograniczenia ich składowania poprzez promowanie recyklingu i kompostowania, co pozwala zmniejszyć emisję metanu i innych gazów cieplarnianych.

Ustawa o odpadach przewiduje także mechanizmy kontrolne i sankcje. Organy administracji państwowej i samorządowej prowadzą kontrole podmiotów gospodarujących odpadami, weryfikując przestrzeganie przepisów dotyczących ewidencji, selektywnej zbiórki, transportu, recyklingu i składowania. W przypadku naruszeń przewidziane są kary finansowe, nakazy przywrócenia stanu poprzedniego lub wstrzymania działalności. Takie rozwiązania mają na celu wymuszenie przestrzegania prawa oraz skuteczne egzekwowanie obowiązków wobec podmiotów gospodarczych.

Istotnym aspektem ustawy jest także promowanie edukacji i świadomości ekologicznej społeczeństwa. Ustawa przewiduje działania mające na celu zwiększenie wiedzy mieszkańców na temat segregacji odpadów, ograniczenia powstawania odpadów i racjonalnego wykorzystania surowców. Edukacja ekologiczna i kampanie informacyjne odgrywają kluczową rolę w skuteczności systemu gospodarowania odpadami, ponieważ nawet najbardziej zaawansowane technologie przetwarzania odpadów nie będą efektywne, jeśli obywatele nie będą świadomie uczestniczyć w selektywnej zbiórce.

Warto podkreślić, że ustawa jest dokumentem dynamicznym, który podlega aktualizacjom w zależności od zmian prawa unijnego, postępu technologicznego, rosnących wymagań środowiskowych oraz zmian w ilości i strukturze odpadów. Regularne dostosowywanie przepisów umożliwia reagowanie na nowe wyzwania, takie jak rosnąca produkcja odpadów opakowaniowych, elektroniki czy bioodpadów, a także pozwala na wdrażanie innowacyjnych technologii gospodarki odpadami, zgodnych z zasadami gospodarki cyrkularnej.

Ustawa o odpadach jest fundamentem polskiego systemu gospodarki odpadami. Określa obowiązki wytwórców, posiadaczy i odbiorców odpadów, wprowadza hierarchię postępowania z odpadami, reguluje kwestie odpadów niebezpiecznych i bioodpadów, określa wymogi dla składowisk i instalacji przetwarzania, wprowadza mechanizmy kontrolne i sankcje oraz promuje edukację ekologiczną. Dzięki ustawie możliwe jest tworzenie spójnego systemu gospodarowania odpadami, który chroni środowisko, minimalizuje ryzyko dla zdrowia ludzi i wspiera rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym.

Jeśli potrzebujesz pomocy w napisaniu pracy z zakresu ochrony środowiska, to polecamy serwis pisanie prac - prace z ekologii i innych kierunków pisane na (prawie) każdy temat.