praca magisterska

Hesperoidea

Hesperia comma (Linnaeus, 1758) – spotykany w całej Polsce. Jego środowisko to suche śródleśne łąki, polany i skraje lasów. Roślinami pokarmowymi są różne gatunki traw (Gramineae). Pojaw motyla przypada od drugiej dekady lipca do końca sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Ochlodes sylvanus (Brem. & Grey) – pospolity na obszarze całego kraju. Występuje na łąkach śródleśnych i polanach. Roślinami pokarmowymi gąsienic są różne gatunki traw (Gramineae). Pojaw przypada od końca maja do końca lipca (Buszko & Masłowski 1993).

Papilionoidea

Lycaenidae

Callophrys rubi (Linnaeus, 1758) (Zieleńczyk ostrężyniec) – spotykany na terenie całego kraju. Występuje na skrajach lasów, zrębach, na torfowiskach wysokich i wrzosowiskach. Roślinami pokarmowymi gąsienic jest kruszyna (Rhamnus frangula) oraz różne gatunki z rodziny motylkowatych (Papilionaceae). Pojawia się od końca kwietnia do połowy czerwca (Buszko & Masłowski 1993).

Celastrina argiolus (Linnaeus, 1758) (Modraszek wieszczek) – w Polsce spotykany na obszarze całego kraju. Jego środowisko to lasy mieszane i liściaste, zarośla, zręby i wrzosowiska. Gąsienice odżywiają się kruszyną (Rhamnus frangula), szakłakiem (Rhamnus cathartica), wrzosem (Calluna vulgaris) i maliną (Rubus sp.). Pojaw przypada od połowy kwietnia do połowy sierpnia z około dwutygodniową przerwą w połowie czerwca (Buszko & Masłowski 1993).

Cupido argiades (Pallas, 1771) (Modraszek argiades) – w Polsce w przeszłości notowany na całym obszarze kraju, obecnie tylko we wschodniej i południowej części kraju. Jego siedlisko to śródleśne łąki, polany, leśne drogi, skraje lasów. Gąsienice żywią się różnymi gatunkami lucerny (Medicago sp.), koniczyny (Trifolium sp.) oraz komonicy (Lotus sp.). Pojawia się od maja do połowy czerwca oraz początku lipca do połowy sierpnia. Czasami może pojawiać się także we wrześniu (Buszko & Masłowski 1993).

Lycaena dispar (Harworth, 1802) (Czerwończyk nieparek) LR – w Polsce spotykany powszechnie na niżu, rzadko na pogórzu i w niższych położeniach górskich. Jest jednym z pospolitszych gatunków naszego kraju. Gatunek związany ze środowiskami wilgotnych łąk i torfowisk niskich oraz rozmaitymi środowiskami okrajkowymi w dolinach rzek. Ostatnio coraz częściej obserwowany w środowiskach suchszych, w tym także ruderalnych. Gąsienica żeruje na gatunkach szczawiu (Rumex sp.). Gatunek ma jedno, a w sprzyjające sezony dwa pokolenia w roku. Pojaw motyla przy jednym pokoleniu trwa od końca czerwca do końca lipca. Przy dwóch pokoleniach pierwsze pojawia się od początku czerwca do początku lipca, a drugie od końca lipca do końca sierpnia (Adamski i in. 2004).

Lycaena tityrus (Poda, 1761) (Czerwończyk uroczek) – pospolity w całej Polsce z wyjątkiem wysokich gór. Jego środowiskiem są suche śródleśne łąki, polany, skraje lasów, ugory, przydroża, przytorza. Gąsienice odżywiają się gatunkami szczawiu (Rumex sp.). Imagines latają od połowy maja do końca czerwca. Drugie pokolenie natomiast od połowy lipca do końca sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Lycaena phleas (Linnaeus, 1761) (Czerwończyk żarek) – gatunek pospolity w całej Polsce. Lata na śródleśnych łąkach, polanach, miedzach, ugorach, terenach ruderalnych. Pokarmem gąsienic jest szczaw zwyczajny (Rumex acetosa) i polny (Rumex acetosella) oraz różne gatunki rdestu (Polygonum sp.). Motyle latają od maja do połowy czerwca oraz od lipca do września (Buszko & Masłowski 1993).

Lycaena virgaureae (Linnaeus, 1758) (Czerwończyk dukacik) – spotykany na całym obszarze kraju. Środowisko to śródleśne łąki, polany i skraje lasów. Gatunkami pokarmowymi gąsienic jest szczaw zwyczajny (Rumex acetosa) i polny (Rumex acetosella). Motyle latają od połowy czerwca do sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Polyommatus coridon (Poda, 1761) (Modraszek korydon) – w Polsce spotykany na obszarze całego kraju, jednak na północnym wschodzie występuje bardzo lokalnie. Charakterystyczny dla suchych leśnych łąk, przydroży, przytorzy, polan i ugorów. Gąsienice odżywiają się cieciorką pstrą (Coronilla varia) i wyką (Vicia sp.). Pojaw przypada od lipca do końca sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Polyommatus icarus (Rottemburg, 1775) (Modraszek ikar) – występuje w całym kraju. Jego środowiskiem są łąki, polany, ugory, miedze, przydroża i tereny ruderalne. Rośliny pokarmowe to koniczyny (Trifolium sp.), janowiec (Genista sp.) i wilżyna (Ononis sp.). Motyl pojawia się w dwóch pokoleniach: od końca maja do końca czerwca oraz od połowy lipca do początku września (Buszko & Masłowski 1993).

Nymphalidae

Heliconiinae

Agrynnis aglaja (Linnaeus, 1758) (Dostojka aglaja) – motyl występujący w całej Polsce, który lata na śródleśnych łąkach, polanach, skrajach lasów, nad leśnymi drogami. Roślinami pokarmowymi są różne gatunki fiołka (Viola sp.). Pojaw przypada od połowy czerwca do połowy sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Agrynnis laodyce (Pallas, 1771) (Dostojka laodyce) – w Polsce spotykany w północnej i wschodniej części kraju. Ponadto często spotykany na Pojezierzu Mazurskim i Suwalskim. Jego środowiskiem są wilgotne, śródleśne łąki, polany i zręby. Gąsienice żywią się różnymi gatunkami fiołka (Viola sp.), a zwłaszcza fiołkiem błotnym (Viola palustris). Pojaw motyla przypada od połowy lipca do końca sierpnia (BuszKo & MAsŁowsKi 1993).

Agrynnis paphia (Linnaeus, 1758) (Perłowiec malinowiec) – motyl występujący w całej Polsce, którego środowiskiem są śródleśne łąki, polany, skraje lasów i leśne drogi. Roślinami pokarmowymi są różne gatunki fiołka (Viola) i malina (Rubus sp.). Imagines latają od lipca do końca sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Boloria dia (Linnaeus, 1767) (Dostojka dia) – występuje w całym kraju z wyjątkiem wysokich gór. Jej środowisko jest podobne jak poprzedniego gatunku, tzn. polany, skraje lasów, śródleśne łąki. Rośliny pokarmowe takie jak u Agrynnis paphia. W ciągu roku występują dwa pokolenia: od maja do połowy czerwca i drugie od lipca do połowy sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Boloria selene (Denis & Schiffermuller, 1775) (Dostojka selene) – jest to gatunek pospolity w całym kraju. Spotkać go można latającego nad wilgotnymi łąkami, przy skrajach lasów, nad polanami i zrębami. Gąsienice odżywiają się fiołkiem psim (Viola canina) i błotnym (Viola palustris). Jak u gatunku poprzedniego, tak i tu występują dwa pokolenia w ciągu roku. Pierwsze od maja do lipca, a drugie od końca lipca do września (Buszko & Masłowski 1993).

Issoria lathonia (Linnaeus, 1758) (Dostojka latonia) – w Polsce pospolity na terenie całego kraju. Jego środowisko to pola, ugory, miedze, przydroża i tereny ruderalne. Formy juwenilne żywią się różnymi gatunkami fiołka (Viola sp.). Pojaw motyla przypada od końca kwietnia do końca maja oraz od końca czerwca do września, a czasami nawet w październiku (Buszko & Masłowski 1993).

Melitaeinae

Melitea aurelia Nickerl, 1850 (Przeplatka aurelia) – w Polsce występuje na rozproszonych stanowiskach na niżu i w niższych położeniach górskich. Jest to kolejny gatunek związany z lasami, gdyż lata nad wilgotnymi śródleśnymi łąkami, polanami i na skrajach lasów. Rośliny pokarmowe to babka lancetowata (Plantago lanceolata), pszeniec gajowy (Melampyrum nemorosum) oraz różne gatunki przetacznika (Veronica sp.). Pojawia się od połowy czerwca do końca lipca (Buszko & Masłowski 1993).

Melitea cinxia (Linnaeus, 1758) (Przeplatka cinksia) – w Polsce znany z rozproszonych stanowisk na niżu oraz na terenach podgórskich. Środowiskiem są podmokłe torfiaste łąki oraz suche wrzosowiska. Gąsienice żywią się babką lancetowatą (Plantago lanceolata), jastrzębcem (Hieracium sp.), fiołkiem (Viola sp.) oraz przetacznikiem (Veronica sp.). Motyle latają od końca maja do lipca (Buszko & Masłowski 1993).

Nymphalinae

Aglais urticae (Linnaeus, 1758) (Rusałka pokrzywnik) – jest to motyl pospolity w całym kraju. Jego środowisko to leśne łąki, polany, leśne drogi, tereny ruderalne, ogrody. Rośliną pokarmową jest pokrzywa (Urtica dioica). W ciągu roku występują dwa pokolenia, z czego drugie zimuje w postaci imaginalnej (Buszko & Masłowski 1993).

Araschnia levana (Linnaeus, 1758) (Rusałka kratkowiec) – najmniejsza z rusałek. Ciekawą rzeczą u tego gatunku jest występowanie polimorfizmu sezonowego, czyli osobniki pokolenia wiosennego, które lata od maja do czerwca są ceglasto pomarańczowe z czarnym deseniem. imagines pokolenia letniego latającego od lipca do końca sierpnia są czarne z białą i pomarańczową przepaską. Czasami pojawia się jeszcze trzecie pokolenie, które łączy cechy ubarwienia obu pokoleń poprzednich. Motyle latają na skrajach lasów, polanach i terenach ruderalnych. Rośliną pokarmową gąsienic jest pokrzywa (Urtica dioica) (Buszko & Masłowski 1993).

Inachis io (Linnaeus, 1758) (Rusałka pawik) – jeden z najpospolitszych naszych motyli. Lata nad polami, skrajami lasów, ogrodami, sadami i terenami ruderalnymi. Rośliną pokarmową jest pokrzywa (Urtica dioica) oraz chmiel (Humulus lupulus). Jest to motyl o dwóch pokoleniach w ciągu roku, z drugim pokoleniem zimującym w postaci imaginalnej (Buszko & Masłowski 1993).

Nymphalis antiopa (Linnaeus, 1758) (Rusałka żałobnik) – rozpowszechniony w całym kraju choć nigdzie zbyt licznie. Jest to motyl charakterystyczny dla polan, leśnych dróg, skrajów lasów i sadów. Gąsienice żerują na brzozie (Betula sp.), wierzbie iwie (Salix caprea), osice (Populus tremula) oraz wiązach (Ulmus sp.). Pojaw motyla od połowy lipca do czerwca roku następnego z zimującym imago (Buszko & Masłowski 1993).

Nymphalis polychloros (Linnaeus, 1758) (Rusałka wierzbowiec) – w Polsce spotykany na terenie całego kraju. Spotykany na polanach, skrajach lasów, leśnych drogach i sadach. Rośliną pokarmową jest wierzba iwa (Salix caprea) i wierzba biała (Salix alba), rzadziej inne gatunki. Pojaw motyla przypada od lipca do kwietnia z zimuj ącym imago.

Polygonia c-album (Linnaeus, 1758) (Rusałka ceik) – jest pospolitym motylem w całej Polsce. Można go spotkać na polanach, skrajach lasów, leśnych drogach, ogrodach i terenach ruderalnych. Rośliną pokarmową tak jak u większości rusałek jest pokrzywa (Urtica sp.), ale gąsienice żywią się także chmielem (Humulus lupulus), wiązem górskim (Ulmus glabra), porzeczką (Ribes sp.), czy wierzbą iwą (Salix caprea). Motyle pojawiają się od lipca do czerwca roku następnego w dwóch pokoleniach, z których drugie jest zimujące (Buszko & Masłowski 1993).

Vanessa atalanta (Linnaeus, 1758) (Rusałka admirał) – jest to gatunek wędrowny, pospolity w całym kraju. Motyle pierwszego pokolenia przylatują do nas na wiosnę, a imagines rozwijającego się u nas drugiego pokolenia odlatują jesienią na południe. Można ją spotkać na przydrożach, ugorach, przytorzach, wilgotnych polanach, skrajach lasów, czy na terenach ruderalnych. Gąsienice żywią się pokrzywami (Urtica sp.) (Buszko & Masłowski 1993).

Vanessa cardui (Linnaeus, 1758) (Rusałka osetnik) – występowanie i pojaw tego motyla jest identyczny jak Vanessa atalanta. Oba są jednymi z najbardziej znanych motyli wędrownych jakie występują w naszym kraju. Gąsienice żywią się ostrożeniem (Cirsium sp.), ostem (Carduus sp.), popłochem (Onopordon sp.), a także pokrzywą (Urtica sp.) (Buszko & Masłowski 1993).

Satyriinae

Aphantopus hyperantus (Linnaeus, 1758) (Przestrojnik trawnik) – pospolity motyl spotykany w całej Polsce. Najczęściej spotykany na łąkach, przydrożach, polanach i skrajach lasów. Rośliny pokarmowe jak u Hyponephale lycaon. Pojawia się w połowie czerwca i lata do końca lipca (Buszko & Masłowski 1993).

Coenonympha pamphilus (Linnaeus, 1758) (Strzępotek ruczajnik) – niewielki motylek spotykany w całym kraju, który lata na polach, łąkach, ugorach, przydrożach, polanach, skrajach lasów i terenach ruderalnych. Gąsienice żerują na trawach (Gramineae). Dwa pokolenia można spotkać od połowy maja do końca czerwca, oraz od końca lipca do połowy września (Buszko & Masłowski 1993).

Hyponephele lycaon (Kuhn, 1774) (Przestrojnik likaon) – motyl spotykany lokalnie na całym niżu i pogórzu. Lata na suchych łąkach, zrębach, skrajach lasów, zwłaszcza w okolicach piaszczystych. Gąsienice żywią się różnymi gatunkami traw (Gramineae), a zwłaszcza wiechliną (Poa sp.). motyle można spotkać od lipca do końca sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Maniola jurtina (Linnaeus, 1758) (Przestrojnik jurtina) – jest to motyl pospolity na obszarze całego kraju. Środowiskiem jego są pola, łąki, ugory, tereny ruderalne, skraje lasów, przydroża. Roślinami pokarmowymi gąsienic są różne gatunki traw (Gramineae). Imagines pojawiają się od końca czerwca do września (Buszko & Masłowski 1993).

Melanargia galathea (Linnaeus, 1758) (Polowiec szachownica) – w Polsce rozpowszechniony na niżu i okolicach podgórskich. Nie występuje w górach i północnym wschodzie kraju. Lata na łąkach, przydrożach i polanach. Roślinami pokarmowymi gąsienic są trawy (Gramineae). imagines spotykane od lipca do połowy sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Papilionidae

Papilio machaon Linnaeus, 1758 (Paź królowej) – spotykany na obszarze całego kraju. Do roku 1940 gatunek ten był bardzo pospolity, jednak wkrótce jego sytuacja zaczęła się szybko pogarszać na skutek zanieczyszczenia powietrza, zaniku siedlisk, zalesiania terenów i wypalania traw (Dąbrowski & Krzywicki, 1982). Do niedawna gatunek był prawnie chroniony i znajdował się na Czerwonej Liście Zwierząt Zagrożonych Wyginięciem. Populacja pazia jest obecnie stabilna i dość liczna. Sytuacja taka mogła zaistnieć dzięki zachowaniu odpowiednich siedlisk i izolacji w parkach i rezerwatach (Kalinowska, 2006). Naturalnym środowiskiem gatunku są nasłonecznione stoki, łąki, polany, ogrody i pola. Gąsienice żerują na różnych gatunkach z rodziny baldaszkowatych (Umbelliferae). Najczęściej jest to gorysz pagórkowy (Peucedanum oreoselinum), marchew (Daucus carota), koper (Anetheum graveolens) oraz biedrzeniec mniejszy (Pimpinella saxifraga). W ciągu roku występują dwa pokolenia. Pierwsze można spotkać od maja do połowy czerwca, drugie natomiast od lipca do połowy sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Pieridae

Coliadinae

Colias hyale (Linnaeus, 1758) (Szlaczkoń sierecznik) – motyl pospolity w całym kraju. Charakterystyczny dla łąk, pól koniczynowych, ugorów, miedz, przydroży, przytorzy i terenów ruderalnych. Gąsienice żerują na różnych gatunkach lucerny (Medicago sp.). Imagines pojawiają się od połowy maja do połowy czerwca oraz od połowy lipca do września. Czasami jeszcze dodatkowo od połowy września do października (Buszko & Masłowski 1993).

Gonepteryx rhamni (Linnaeus, 1758) (Latolistek cytrynek) – w kraju wszędzie pospolity. Jest to jeden z najbardziej długowiecznych naszych motyli. Jego środowisko to pola, lasy, zarośla, miedze, ugory, sady, ogrody i tereny ruderalne. Gąsienice żerują na szakłaku (Rhamnus cathartica) oraz kruszynie (Rhamnus frangula). Jedne pokolenie w ciągu roku przepoczwarza się na początku lipca, lata do jesieni, zimuje, po czym można je jeszcze spotkać do połowy kwietnia (Buszko & Masłowski 1993).

Dismorphiinae

Leptidea sinapis (Linnaeus, 1758) (Wietek gorczycznik) – motyl występujący w całej Polsce. Można go zobaczyć latającego nad śródleśnymi łąkami, zrębami, polanami i na skrajach lasów. Rośliny pokarmowe to groszek żółty (Lathyrus pratensis), komonica zwyczajna (Lotus corniculatus) oraz koniczyna polna (Trifolium arvense). Dwa pokolenia latają od maja do końca czerwca oraz od lipca do połowy sierpnia (Buszko & Masłowski 1993).

Pierinae

Antocharis cardamines (Linnaeus, 1758) (Zorzynek rzeżuchowiec) – w Polsce spotykany na obszarze całego kraju. Lata na polanach, podmokłych łąkach, skrajach lasów i leśnych drogach. Gąsienice żywią się różnymi gatunkami z rodziny krzyżowych (Crucifereae), zwłaszcza rzeżuchą łąkową (Cardamine pratensis) i czosnaczkiem pospolitym (Alliaria officinalis). Motyle latają od kwietnia do połowy czerwca, a w górach do lipca (Buszko & Masłowski 1993).

Pieris brassicae (Linnaeus, 1758) (Bielinek kapustnik) – spotykany w całej Polsce, co ciekawe posiada skłonności do dalekich wędrówek. Można go spotkać od maja do połowy czerwca i od lipca do połowy września latającego nad polami, lasami, zaroślami, terenami ruderalnymi oraz w sadach i ogrodach. Gąsienice zjadają różne gatunki z rodziny krzyżowych (Crucifereae), zwłaszcza różne gatunki kapusty (Brassica sp.), gorczycę polną (Sinapis arvensis), rzodkiew świrzepa (Raphanus raphanistrum) oraz nasturcje (Tropaeolum sp.) (Buszko & Masłowski 1993).

Pieris napi (Linnaeus, 1758) (Bielinek bytomkowiec) – jest to jeden z pospolitszych gatunków w kraju. Spotykany na ugorach, nad polami, łąkami, miedzami, w lasach, ogrodach i sadach oraz na terenach ruderalnych. Rośliny pokarmowe należą do rodziny krzyżowych (Crucifereae), w szczególności rzeżucha (Cardamine sp.), czosnaczek (Alliaria sp.), gęsiówka (Arabis sp.) oraz kapusta (Brassica sp.) (Buszko & Masłowski 1993).

Pieris rapae (Linnaeus, 1758) (Bielinek rzepnik) – podobnie jak poprzednie bielinki jest jednym z najpospolitszych gatunków w kraju oraz był najliczniejszym motylem na badanych stanowiskach. Zasiedla lasy, zarośla, pola, miedze, sady, ogrody, tereny ruderalne. Gąsienice odżywiając się różnymi roślinami z rodziny krzyżowych (Crucifereae) mogą powodować szkody w uprawach tych roślin. Pojaw motyla przypada od połowy kwietnia do czerwca oraz od lipca do połowy września, a czasami jeszcze w październiku (Buszko & Masłowski 1993).

Pieris diaplicae (Linnaeus, 1758) (Bielinek rukiewnik) – jest motylem pospolitym w całym kraju. Można go zobaczyć na przytorzach, ugorach, suchych łąkach, polanach leśnych. Gąsienice żerują na stuliszu (Sisymbrium sp.), smagliczce (Alyssum sp.), czyli na gatunkach z rodziny krzyżowych (Crucifereae). Ponadto może żerować na rezedzie (Reseda sp.). Imagines latają od końca kwietnia do czerwca oraz od lipca do września (Buszko & Masłowski 1993).

Ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed niekorzystnym wpływem różnego rodzaju odpadów oparta jest głównie na przepisach ustawy o odpadach z 1997 roku. Ustawa ta porusza takie problemy, jak zapobieganie powstawania nadmiernej ilości odpadów, transport, składowanie, unieszkodliwianie i przetwarzanie.

Działalność powodująca powstawanie odpadów powinna być prowadzona tak, aby: 1. w miarę możliwości zapobiegać ich powstawaniu; 2. zapewniać bezpieczne dla środowiska ich wykorzystanie (np. poprzez przetworzenie); 3. jeśli nie jest to możliwe, to dalsze z nimi postępowanie (np. składowanie) nie może szkodzić środowisku. Wtórne wykorzystywanie odpadów polegać może na używaniu ich w celach zarówno przemysłowych (np. budowlanych, energetycznych, lub jako surowców wtórnych) jak i nieprzemysłowych (np. do nawożenia gleby). Unieszkodliwianie odpadów polegać powinno na takim ich przekształceniu, aby nie stanowiły zagrożenia dla ludzi i środowiska. W rozumieniu ustawy unieszkodliwianiem jest także składowanie odpadów.

Na wytwarzanie odpadów w ilości powyżej 1000 ton rocznie (nie dotyczy odpadów komunalnych) oraz odpadów niebezpiecznych (takich, które stanowią zagrożenie dla życia albo zdrowia ludzi lub środowiska) konieczne jest zezwolenie starosty. Obowiązkiem zapobiegania powstawaniu, wykorzystywania i unieszkodliwiania odpadów obarczony został ich producent. Musi on również prowadzić ich ewidencję. Takimi samymi obowiązkami obarczony został ewentualny odbiorca odpadów. Podmioty gospodarcze zobowiązane zostały, jeśli jest to technologicznie i ekonomicznie uzasadnione, do wykorzystywania odpadów jako surowców wtórnych. Producenci i importerzy opakowań i produktów w opakowaniach muszą zamieszczać na nich informacje i oznaczenia ułatwiające dalsze postępowanie z nimi zgodnie z normami ochrony środowiska. Gospodarowaniem odpadami komunalnymi zajmują się gminy. Składowanie odpadów może odbywać się tylko w miejscach do tego wyznaczonych. Odpady niebezpieczne wymagają umieszczania na specjalnych składowiskach.

Międzynarodowy obrót odpadami dozwolony jest pod pewnymi warunkami. Po pierwsze – zakazuje się importu odpadów niebezpiecznych. Na import innych odpadów konieczne jest uzyskanie zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony [1]

Środowiska. To zaś jest uzależnione od spełnienia następujących warunków:

• odpady wykorzystane zostaną jako surowce wtórne;
• występują trudności z pozyskaniem takich surowców w kraju;
• odpady przywiezione z zagranicy nie spowodują zagrożenia dla środowiska naturalnego.

Jeszcze bardziej rygorystyczne rozwiązania dotyczą odpadów radioaktywnych. Obowiązuje prowadzenie ewidencji tych substancji. Nie mogą one być pozostawiane w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi i środowisku. Nie wolno także usuwać ich do powietrza atmosferycznego, wprowadzać bezpośrednio do wód lub do ziemi, ani składować w postaci ciekłej. Promieniotwórcze odpady ciekłe należy scalić odpowiednimi materiałami i umieścić w odpornych na korozję stalowych beczkach lub betonowych pojemnikach. Takie pojemniki powinny być oznakowane w ustalony sposób.

Podczas składowania powinny zostać zapewnione warunki odizolowania odpadów promieniotwórczych od wód gruntowych, powierzchniowych i opadowych. Surowe wymogi określają także miejsce składowania – powinno ono być oznakowane, zabezpieczone przed dostępem nieupoważnionych osób, strzeżone w sposób ciągły i oświetlone. Wymagane jest też prowadzenie tam i w całej okolicy przez cały czas składowania radiometrycznej kontroli środowiska.

[ciąg dalszy tej pracy magisterskiej nastąpi]

[1] Dz. U. z dnia 13 sierpnia 1997 r. Nr 96, poz. 592 z późniejszymi zmianami

Z przepisów ustawy o ochronie środowiska wynika dążenie do zapobiegania powstawaniu hałasu i wibracji, a szczególnie przenikania ich do środowiska. Polskie rozwiązania prawne określają dopuszczalne normy emisji hałasu i wibracji do środowiska, nie jest zaś ustalany maksymalny poziom głośności konkretnych urządzeń. [1]

Dopuszczalne poziomy natężenia hałasu (określane w decybelach) regulowane są przez 2 rozporządzenia. Rozporządzenie z 1980 roku jako kryterium wyróżniające hałas wyznacza   uciążliwość dla ludzi i  środowiska rozprzestrzeniających się w powietrzu fal akustycznych.

Osoby fizyczne i prawne zobowiązane zostały przez nie do stosowania w swojej działalności technologii ograniczających lub – jeśli to możliwe – eliminujących powstawanie hałasu. Jeżeli istnieje taka potrzeba, źródło hałasu należy izolować poprzez utworzenie strefy ochronnej wokół niego. Zabroniono wykonywania czynności powodujących hałas w godzinach od 2200 do 600 w miejscach zabudowy mieszkaniowej oraz w sąsiedztwie szpitali i sanatoriów. [2]

Załącznik do rozporządzenia określa tzw. równoważny poziom dopuszczalnego natężenia dźwięku (stanowiący średnią wartość poziomu dźwięku w czasie obserwacji) – jest on wyższy w godzinach 600 – 2200 a niższy w porze nocnej oraz maksymalny krótkotrwały poziom dźwięku.

Dopuszczalne natężenia hałasu zróżnicowano też według kryterium terenu, na jakim występują. Na tej podstawie wyróżniono pięć grup[3]:

1. obszary ochrony uzdrowiskowej, chronionego krajobrazu, o walorach wypoczynkowych, parki krajobrazowe, obszary dzielnic i obiektów zabytkowych;
2. tereny otaczające sanatoria i szpitale, podmiejskie osiedla mieszkaniowe, podmiejskie tereny wypoczynkowe;
3. tereny zabudowy mieszkaniowej położone w pobliżu ulic o natężeniu ruchu poniżej 1000 pojazdów na godzinę, zamieszkania zbiorowego, opieki społecznej, placówek naukowych, zabudowy związanej z wielogodzinnym pobytem młodzieży;
4. tereny zabudowy mieszkaniowej o natężeniu ruchu do 2000 pojazdów na godzinę, parki w miastach, ogrody działkowe, tereny rekreacyjno- sportowe;
5. centralne części miast o różnych typach zabudowy (mieszkaniowa, handlowa, usługowa, biurowa) lub z ulicami o natężeniu ruchu ponad 2000 pojazdów na godzinę.

Najbardziej restrykcyjne normy występują w grupie pierwszej, najmniej w piątej.

Gminy powinny podejmować odpowiednie działania w celu ochrony przed hałasem, czyli uwzględniać ten cel w planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach społeczno-gospodarczego rozwoju terenu, kontrolować przestrzeganie przepisów w tej dziedzinie i przeprowadzać pomiary natężenia hałasu. Rozporządzenie nakazuje również stosowanie środków mających na celu eliminację lub chociaż ograniczenie wibracji (drgania przenoszone przez podłoże gruntowe lub konstrukcję budynków). Do środowiska nie mogą przenikać wibracje o natężeniu wpływającym ujemnie na zdrowie ludzkie oraz zagrażające konstrukcji budynków.[4]

Wydane w 1998 roku rozporządzenie również określa dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku, ale zastosowane zostały odmienne (bardziej szczegółowe) kryteria podziału warunków dopuszczalności maksymalnego poziomu hałasu. W załączniku określono dopuszczalne poziomy hałasu powodowanego przez linie energetyczne oraz starty, lądowania i przeloty statków powietrznych.[5]

Normowany jest także maksymalny dopuszczalny poziom hałasu, którego źródłem jest samochód lub motocykl. Muszą być tak skonstruowane i utrzymane w takim stanie, aby mierzony w określonych warunkach poziom hałasu nie przekraczał o 0.5 dB wartości ustalonej w trakcie badań homologacyjnych, lub jeśli pojazd takim badaniom nie był poddany – wartości określonych w rozporządzeniu.[6]

Przy tej okazji wspomnieć jeszcze można o przepisie kodeksu do spraw wykroczeń, który działania hałaśliwe, mogące „zakłócić spokój, porządek publiczny lub spoczynek nocny” traktuje jako podlegające odpowiedzialności karnej wykroczenie.

[1] Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 5 września 1980r. w sprawie stosowania środków chemicznych na ulicach, placach, i innych drogach publicznych (Dz. U. z dnia 17 września 1980, Nr 20, poz. 75)

[2]  Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 września 1980 r. w sprawie ochrony środowiska przed hałasem i wibracjami (Dz. U. z dnia 5 listopada 1980 r. Nr 24, poz. 90)

[3] Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z dnia 1 czerwca 1998 r. Nr 66, poz. 436)

[4] Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (por. przypis 21 )

[5] R. Paczuski, op. cit., s. 339

[6] R. Paczuski, op. cit., s. 345

Powietrze w badanym sadzie zawiera ilości mikroorganizmów pozwalające zaklasyfikować je jako nie zanieczyszczone lub średnio zanieczyszczone,

Udział poszczególnych mikroorganizmów jest bardzo zmienny, zarówno w różnych miejscach na obszarze sadu jak i terminach analiz,

Ilość drobnoustrojów w sposób ścisły zależy od warunków atmosferycznych panujących podczas ekspozycji płytek z pożywką,

Stwierdzono zgodność przebiegu krzywej średniej zawartości mikroorganizmów w cyklu rocznym, z danymi przytoczonymi w literaturze,

Wykazano zmniejszanie się stężenia drobnoustrojów wraz ze wzrostem poziomu z którego pobierano posiew,

Mikroflora wyizolowana na wysokości 1 metra ponad poziomem gruntu różniła się pod względem jakościowym od uchwyconej przy powierzchni ziemi,

Zróżnicowano obszar sadu pod względem udziału dominującej grupy mikroflory na część z przewagą bakterii lub grzybów,

Zaobserwowano odwrotnie proporcjonalną zależność między obecnością bakterii pigmentowych, a bakterii przetrwalnikujących w powietrzu,

Wyodrębnione szczepy charakteryzowały się silną sezonowością występowania,

Stwierdzono obecność mikroorganizmów mogących wpływać w sposób bezpośredni na fermentację śliwowicy (grzyby z rzędu Mucorales – zdolne do prowadzenia fermentacji alkoholowej, Botrytis sp. – produkcja związków aromatycznych i enzymów pektynolitycznych, Trichoderma sp. – enzymy celulolityczne, itp.),

Zidentyfikowano mikroflorę patogenną, której szkodliwe produkty mogą bezpośrednio przechodzić do spirytusu śliwkowego (toksyny – Fusarium sp., Alternaria sp., Aspergillus sp.).

STRESZCZENIE

Badaniom poddana została mikroflora powietrza w sadzie śliwki Węgierki Zwykłej znajdującym się w miejscowości Jazowsko koło Łącka. Pochodzące stąd owoce wykorzystywane są do produkcji Śliwowicy Łąckiej, przy czym jej fermentacja następuje pod wpływem mikroorganizmów autochtonicznych, występujących na śliwkach. Próby pobierano w sześciu punktach, na dwóch poziomach, metodą sedymentacyjną, a następnie izolowano i identyfikowano wyosobniony mikroorganizm na podstawie cech morfologicznych oraz fizjologicznych. Posiewy, charakteryzowały się dużą różnorodnością i zmiennym udziałem poszczególnych grup drobnoustrojów, zależnym zarówno od lokalizacji punktu badawczego, jak i terminu analizy. Bardzo liczne wyizolowane mikroorganizmy mogą mieć wpływ na skład chemiczny, oraz bukiet smakowo-aromatyczny produkowanej Śliwowicy Łąckiej, dzięki czemu jest ona uważana przez koneserów za alkohol unikatowy i jedyny w swoim rodzaju.

LITERATURA

Abrha B., Gashe B.A. 1992. Cellulase production and activity in a species of Cladosporium. World Journal of Microbiology and Biotechnology 8, 164-166.

Ahmad Z. I., Alden J. R., Montague M. D. 1980. The Occurrence of Trehalose in Micrococcus Species. Journal of General Microbiology 121, 483-486.

Barnett H. L. 1962. Illustrated Genera of Imperfect Fungi. Burgess Publishing Company, Minneapolis.

Barnett J. A., Payne R. W., Yarrow M. 1983. Yeasts: Characteristics and identification. Cambridge University Press, Cambridge.

Benyon F., Jones A.S., Tovey E.R., Stone G. 1999. Differentation of allergenic fungal spores by image analysis, with application to aerobiological counts. Aerobiologia 15, 211-223.

Blanco P., Sieiro C., Villa T.G. 1999. Production of pectic enzymes in yeasts. FEMS Microbiology Letters 175, 1-9.

Buchanan R. E., Gibbon N. E. 1974. Bergey’s Manual of Determinative Bacteriology, 8^th Edition. Williams & Wilkins, Baltimore.

Dalton T.J. 1995. Where the Wild Yeasts are! www.tiac.net/users/tjd/bier/bier.html

De Vries G. A. 1952. Contribution to the knowledge of the genus Cladosporium. Centraalbureau voor Schimmelcultures, Baarn.

Drewniak E., Drewniak T. 1996. Mikrobiologia żywności. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.

Dubey S.K., Holmes D.S. 1995. Biological cyanide destruction mediated by microorganisms. World Journal of Microbiology and Biotechnology 11, 257-265.

Ellis M.A. 1995. Botrytis bunch rot or grey mould of grape. Ohio State University Extension Fact Sheet, Columbus.

Eze L.C., Echetebu C.O. 1980. Some Properties of Aspartate and Alanine Aminotransferases from Trichoderma viride. Journal of General Microbiology 120, 523-527.

Fassatiova O. 1983. Grzyby mikroskopowe w mikrobiologii technicznej. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa.

Fiodorow M. 1952. Mikrobiologia. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa.

Giryn H. 1991. Alternariotoksyny – zagrożenie dla surowców i przetworów owocowo-warzywnych. Przem. Ferm. i Owoc.-Warzyw., 1, 18-19.

Grzyb J., Frączek K. 1997. Stan mikrobiologiczny oraz mikroklimat podziemnych komór leczniczych na terenie kopalni soli w Wieliczce. 32 Sympozjum Mikrobiologiczne, Muszyna.

Khire J. M., Pant A. 1992. Thermostable, salt-tolerant amylase from Bacillus sp.64. World Journal of Microbiology and Biotechnology 8, 167-170.

Kocwowa E. 1975. Biologia w ochronie zdrowia i środowiska. PWN, Warszawa.

Kocwowa E. 1979. Ćwiczenia z mikrobiologii ogólnej. PWN, Warszawa.

Krzysztofik B. 1992. Mikrobiologia powietrza. Wyd. Politechniki Warszawskiej, Warszawa.

Macher J.M. 1997. Air Sampling Methods for Biological Contaminants. California Department of Health Services, Berkeley.

Madamwar D., Patel S. 1992. Formation of cellulases by co-culturing of Trichoderma reesei and Aspergillus niger on cellulosic waste. World Journal of Microbiology and Biotechnology 8, 183-186.

Magro P., Di Lenna P., Marciano P., Pallavicini C. 1980. Variability of Polygalacturonase and Protein Isoelectric Focusing Patterns in Botrytis cinerea Isolates. Journal of General Microbiology 120, 105-109.

McQuilken M.P., Whipps J.M., Lynch J.M. 1994. Effects of water extracts of a composed manure-straw mixture on the plant pathogen Botrytis cinerea. World Journal of Microbiology and Biotechnology 10, 20-25.

Mędrela-Kuder E. 1992. Badania mikroflory powietrza atmosferycznego wybranych dzielnic Krakowa. Arch. Ochr. Środ. 2, 61-65.

Müller G. 1974. Mikrobiologie pflanzlicher Lebensmittel. VEB Fachbuchverlag, Lipsk.

Nielepkowicz-Charczuk A., Balcerek M. 1996. Zawartość cyjanowodoru w spirytusach śliwkowych uzyskanych w różnych warunkach fermentacji. Przem. Ferm. i Owoc.-Warzyw., 9, 24-26.

Nowak A., Przybulewska K., Tarnowska A. 1997. Zanieczyszczenie mikrobiologiczne powietrza na terenie Szczecina w różnych porach roku. 32 Sympozjum Mikrobiologiczne, Muszyna.

Petrycka H., Godlewska-Zabłocka E., Kolasa M. 1995. Mikroflora powietrza atmosferycznego na obszarze oczyszczalni ścieków w Tychach-Urbanowicach. Gaz, woda i technika sanitarna, 8, 272-274.

Polizeli M.L.T.M., Jorge J.A., Terenzi H.F. 1996. Effect of carbon source on the b -glucosidase system of the thermophilic fungus Humicola grisea. World Journal of Microbiology and Biotechnology 12, 297-299.

Polska Norma, PN 89 / Z – 04111 / 02

Polska Norma, PN 89 / Z – 04111 / 03

Postgate J. 1972. Człowiek i drobnoustroje. PWN, Warszawa.

Praca zbiorowa. 1993. Teoria i ćwiczenia z mikrobiologii ogólnej i technicznej. Wydawnictwo SGGW, Warszawa.

du Preez J.C., Immelman M., Kilian S.G. 1996. The utilization of short-chain monocarboxylic acids as carbon sources for the production of gamma-linolenic acid by Mucor strains in fed-batch culture. World Journal of Microbiology and Biotechnology 12, 68-72.

Rana B.K., Johri B.N., Thakur I.S. 1996. Formation and activities of xylan-hydrolysing enzymes of Humicola grisea var thermoidea. World Journal of Microbiology and Biotechnology 12, 12-15.

Rosenberg M., Kristofikova L., Sturdik E. 1994. Influence of carbohydrates and polyols on L-lactic acid production and fatty acid formation by Rhizopus arrhizus. World Journal of Microbiology and Biotechnology 10, 271-274.

Sałek A. 1984. Selekcja drożdży piekarskich osmotycznych i osmofilnych. Przem. Ferm. i Owoc.-Warzyw., 9, 20-23.

Schlegel H. G. 1996. Mikrobiologia ogólna. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Singleton P., Sainsbury D. 1997. Dictionary of Microbiology and Molecular Biology. Trowbridge.

Soccol C.R., Stonoga V.I., Raimbault M. 1994. Production of L-lactic acid by Rhizopus species. World Journal of Microbiology and Biotechnology 10, 433-435.

Wright J.D. 1993. Fungal degradation of benzoic acid and related compounds. World Journal of Microbiology and Biotechnology 9, 9-16.

Polskie prawo geologiczne i górnicze[1] jest zgodne ze standardami ochrony środowiska obowiązującymi w Unii Europejskiej.

W polskim systemie prawnym zaczęłaby wtedy funkcjonować europejska filozofia ochrony środowiska.

Dostosowywanie polskiej polityki ochrony środowiska do wymogów stawianych członkom Unii Europejskiej będzie musiało pociągnąć podjęcie działań nie tylko w resorcie ochrony środowiska. Skuteczna polityka ekologiczna powinna być skoordynowana z działaniem w takich obszarach, jak rolnictwo, transport, czy energetyka. Wprowadzanie zmian w tych dziedzinach musi więc wiązać się z rozpatrywaniem aspektu ekologicznego podejmowanych działań.[2]

[1] Ustawa z 4 lutego 1994 Prawo Geologiczne i Górnicze (Dz. U. nr 27 z 1994, poz. 96)

[2] Stan dostosowania polskiego prawa… op. cit.

Władze powinny zapewnić mieszkańcom miast i wsi o zwartej zabudowie możliwość kontaktu z przyrodą. Ma to być zapewnione poprzez tworzenie i ochronę obszarów zieleni miejskiej, takich jak parki, zieleńce, zieleń na ulicach, pracownicze ogrody działkowe. Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska nakazuje uwzględnianie kwestii tworzenia i ochrony zieleni miejskiej w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego na cele wypoczynkowe, zdrowotne i estetyczne.

Roboty ziemne prowadzone w pobliżu drzew nie mogą powodować ich uszkodzenia. Tak samo środki chemiczne, używane w zimie do zmniejszania śliskości nawierzchni nie powinny szkodzić zieleni miejskiej.

Ustawa reguluje także utrzymywanie we właściwym stanie drzew i krzewów przez ich właścicieli (zarówno podmioty organizacyjne, jak i osoby fizyczne). Ich usuwanie z terenu nieruchomości jest dozwolone tylko za zezwoleniem wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Od tej zasady istnieje jednak kilka odstępstw. Nie dotyczy ona: drzew i krzewów owocowych, sadzonych na plantacjach, takich, których wiek nie przekracza pięciu lat, lub trzydziestu lat, jeśli byłyby usuwane z terenu nieruchomości, będących własnością lub w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych. Za nielegalne usuwanie drzew pobiera się opłaty.

W Europie degradacja środowiska stała się kosztem rozwoju cywilizacyjnego. Straty ekologiczne były już znaczne, kiedy problem ten przestał być bagatelizowany. Zaczęto zwracać uwagę na konieczność aktywnej działalności państw w celu zapobiegania i niwelowania zagrożeń. Uświadomiono sobie również, iż skuteczne działania w dziedzinie ochrony środowiska możliwe są dzięki współpracy międzynarodowej, dlatego że problem ekologiczny stał się problemem globalnym.

W Europie Zachodniej państwa zaczęły wdrażać programy ochrony środowiska wcześniej niż w Polsce. W Polsce przez wiele lat ignorowano zagrożenia ekologiczne. Gospodarka socjalistyczna promowała industrializację za wszelką cenę. Motorem rozwoju miał być przemysł ciężki, nieproporcjonalnie rozrośnięty w porównaniu z innymi sektorami gospodarki. Owocowało to zniszczeniami środowiska naturalnego, które jednak traktowane były jako warte poniesienia koszty rozwoju.

Skala zniszczeń środowiska widoczna była już dla wszystkich. Zaczęto zdawać sobie z tego sprawę i wyciągać wnioski zarówno na Zachodzie, jaki i na Wschodzie. Jednak nacisk opinii społecznej na władze mógł okazać się skuteczny tylko w krajach demokratycznych. Tam zaczęły nawet kształtować się na dużą skalę ruchy społeczne – „Zieloni” – których działalność koncentrowała się na walce z zagrożeniami ekologicznymi. Przeciwdziałanie tym problemom przez władze krajów socjalistycznych okazało się mniej skuteczne.

Wprowadzenie polityki ochrony środowiska do sfery działań władz państwowych nie było tylko celem samym w sobie. Zwrócono bowiem uwagę na istniejącą zależność pomiędzy stanem środowiska naturalnego a poziomem i jakością życia ludzi. Na przykład na obszarach, które nie były zanieczyszczone wskaźniki zachorowalności na niektóre choroby były korzystniejsze. Dostrzeżono, że dobry stan środowiska umożliwia rozwój kraju, choćby w takich dziedzinach, jak turystyka.

Troska o środowisko naturalne zaczęła być też traktowana jako cel sam w sobie. Zasoby przyrody stały się bowiem przedmiotem wartym takiej samej troski, jak dobra kultury narodowej.

Integracja europejska jest przede wszystkim zjawiskiem gospodarczym i politycznym. W ramach Unii Europejskiej prowadzi się też jednak wspólną politykę ochrony środowiska. Wiąże się to z charakterem występującego w Europie problemu ekologicznego Jego rozwiązywanie jest bowiem skuteczniejsze, jeżeli wysiłki poszczególnych państw są zjednoczone. Najlepsze efekty przynosi skoordynowana współpraca. A skutecznym mechanizmem tej koordynacji jest działalność w ramach Unii Europejskiej.

Problemy ekologiczne w Polsce są znaczne. W ostatnich latach podjęto szereg działań aby je pokonać. W tej dziedzinie prowadzone są wspólne przedsięwzięcia z Unią Europejską. Współpraca ta daje efekty, jednak pełne członkostwo Polski w UE dałoby możliwość nie tylko współpracy, ale także współkształtowania europejskiej polityki ochrony środowiska. Integracja europejska umożliwiłaby również korzystanie ze środków, jakie Unia przeznacza na ochronę środowiska. Członkostwo Polski w Unii wymusi także dostosowanie prawnych standardów ekologicznych do wspólnotowych, które są bardziej nowoczesne. Często podkreśla się fakt, iż największą szansą dla rozwoju polskiej polityki ochrony środowiska jest członkostwo w Unii Europejskiej.

Korzyści byłyby obustronne, zarówno dla Polski, jak i dla Unii Europejskiej. Polska mogłaby wiele skorzystać, ale również wiele wnieść. Poprzez zwiększenie obszaru wspólnych działań zyskałoby także całe europejskie środowisko naturalne. W pracy tej spróbuję pokazać, że w następstwie wstąpienia Polski do Unii Europejskiej korzyści znacznie przeważą nad stratami a bilans integracji będzie w tej dziedzinie dodatni dla obu stron.

Oprócz pozytywnych skutków w postaci poprawy stany środowiska zauważyć będzie można pewne efekty korzystne dla gospodarki. Wzrost inwestycji ekologicznych, który zostanie wymuszony przez procesy integracyjne przyczyni się do napływu do Polski środków finansowych z funduszy przeznaczanych na ochronę środowiska w Unii Europejskiej. Zmniejszy się także prawdopodobieństwo dyskryminowania produktów polskich na rynku wspólnotowym spowodowane nieprzestrzeganiem w Polsce wspólnotowych standardów ekologicznych.

Integracja europejska z pewnością przyczyni się do zmiany mentalności społeczeństwa polskiego. Spodziewać się można wzrostu świadomości ekologicznej, co jest być może najistotniejszym czynnikiem we współczesnej ochronie środowiska.